Growth Mindset คือ ความเชื่อพื้นฐานว่า “เราพัฒนาได้” ไม่ว่าจะเป็นเรื่องสติปัญญา ทักษะ หรือความสามารถ ทุกอย่างไม่ได้ถูกกำหนดมาตั้งแต่เกิด แต่สามารถสร้างขึ้นใหม่ได้ผ่านความพยายามและการเรียนรู้ที่ถูกวิธี ทัศนคตินี้เปรียบเสมือนเข็มทิศที่ช่วยให้เรามองเห็นโอกาสในทุกวิกฤต และกล้าก้าวข้ามขีดจำกัดเดิม ๆ ของตัวเอง
Growth Mindset คืออะไร?
Growth Mindset คือ กรอบทางความคิดที่มองว่า “สมอง” และ “ความสามารถ” ของคนเราเปรียบเสมือนกล้ามเนื้อ ยิ่งฝึกฝน ยิ่งใช้งาน มันจะยิ่งแข็งแรงและขยายตัวได้มากขึ้น แนวคิดนี้ถูกวิจัยโดย Dr. Carol Dweck นักจิตวิทยาชื่อดังจากมหาวิทยาลัย Stanford
คนที่มียอดแนวคิดนี้จะไม่ยึดติดกับพรสวรรค์เพียงอย่างเดียว แต่จะให้ค่ากับพรแสวง เขาจะไม่กลัวความผิดพลาด เพราะมองว่าความผิดพลาดคือ Data หรือข้อมูลสำคัญที่ช่วยบอกว่าต้องปรับปรุงตรงไหน เพื่อให้เก่งขึ้นในอนาคต
Growth Mindset มีความสำคัญอย่างไร?
- สร้างความยืดหยุ่นทางใจ (Resilience) : ช่วยให้คุณลุกขึ้นไวหลังจากล้มเหลว ไม่จมปลักอยู่กับความผิดหวัง
- เปิดรับการเรียนรู้ตลอดเวลา : ทำให้เรากลายเป็นคนไม่น้ำเต็มแก้ว พร้อมรับทักษะใหม่ ๆ (Upskill/Reskill) ตลอดเวลา
- ลดความเครียดและความกดดัน : เมื่อคุณมองว่าความเก่งพัฒนาได้ คุณจะเลิกเปรียบเทียบตัวเองกับคนอื่นแล้วหันมาโฟกัสที่การพัฒนาตัวเอง
- สร้างความสัมพันธ์ที่ดี : การยอมรับคำวิจารณ์ได้ดีขึ้น ทำให้การทำงานร่วมกับผู้อื่นราบรื่นและลดอัตราการใช้อารมณ์ตัดสินปัญหา
องค์ประกอบของ Growth Mindset มีอะไรบ้าง?
1. การเผชิญหน้ากับความท้าทาย
คนที่มีแนวคิดนี้จะมองว่าโจทย์ยาก ๆ คือแบบฝึกหัดที่น่าสนุก เขาจะไม่เดินหนีจากปัญหา แต่จะเดินเข้าหาเพราะรู้ว่าหลังจากแก้โจทย์นี้ได้ เขาจะเก่งขึ้นอีกระดับ
2. ความพากเพียรต่ออุปสรรค
เมื่อเจอทางตันหรือสิ่งที่ทำอยู่เริ่มไม่ได้ผล เขาจะไม่ยอมแพ้ง่าย ๆ แต่จะพยายามหาวิธีการใหม่ ๆ หรือมุมมองใหม่ ๆ มาแก้ปัญหาเดิมจนกว่าจะสำเร็จ
เขามองว่า “ความเหนื่อย” หรือ “การฝึกฝน” เป็นเรื่องปกติและเป็นสิ่งที่ต้องจ่ายเพื่อให้ได้มาซึ่งความเชี่ยวชาญ ไม่ใช่เรื่องน่าอายที่ต้องพยายามมากกว่าคนอื่น
5 ขั้นตอนการสร้าง Growth Mindset ให้เป็นนิสัย
1. รู้เท่าทันเสียงในหัว
ก้าวแรกคือการสังเกต “เสียงลบ ๆ” ของตัวเอง เช่น “เราไม่เก่งเรื่องนี้หรอก” หรือ “ทำไปก็เจ๊ง” เมื่อได้ยินเสียงเหล่านี้ ให้หยุดและเปลี่ยนมันเป็นคำถามเชิงบวกแทน เช่น “เราจะเรียนรู้เรื่องนี้จากใครได้บ้าง?”
2. ตั้งเป้าหมายที่กระบวนการมากกว่าผลลัพธ์
แทนที่จะตั้งเป้าแค่ “ต้องได้ยอดขาย 1 ล้าน” ให้เปลี่ยนมาเน้นที่ “เราจะพัฒนาทักษะการเจรจาต่อรองอย่างไร” เพราะผลลัพธ์อาจขึ้นอยู่กับปัจจัยภายนอก แต่กระบวนการเรียนรู้เป็นของคุณ 100%
3. ชื่นชมความพยายาม
หัดให้รางวัลตัวเองเมื่อคุณตั้งใจทำบางอย่างอย่างเต็มที่ แม้ผลงานนั้นอาจจะยังไม่สมบูรณ์แบบ การชื่นชมความพยายามจะช่วยให้สมองจดจำว่า “การลงมือทำ” คือสิ่งที่มีค่า
4. ฝึกฝนการใช้คำถามปลายเปิด
หมั่นถามตัวเองและคนรอบข้างด้วยคำว่า “อย่างไร” หรือ “ทำไม” เพื่อกระตุ้นให้เกิดการคิดวิเคราะห์และการหาหนทางใหม่ ๆ แทนที่จะรอรับคำสั่งเพียงอย่างเดียว
5. อยู่ในสภาพแวดล้อมที่ส่งเสริมกัน
พาตัวเองไปอยู่ท่ามกลางคนที่มีทัศนคติเชิงบวก หรือกลุ่มคนที่ชอบเรียนรู้ เพราะพลังงานและความคิดของคนรอบข้างจะค่อย ๆ ซึมซับเข้าสู่ตัวคุณจนกลายเป็นนิสัย
Growth Mindset vs Fixed Mindset ต่างกันยังไง?
- มุมมองต่อความสามารถ : Fixed เชื่อว่ามีมาเท่าไหนเท่านั้น แต่ Growth เชื่อว่าสร้างเพิ่มได้
- มุมมองต่ออุปสรรค : Fixed มักจะยอมแพ้เร็วเพื่อเลี่ยงความล้มเหลว แต่ Growth จะมองเป็นโอกาสให้ได้ลอง
- มุมมองต่อความสำเร็จของคนอื่น : Fixed จะรู้สึกถูกคุกคามหรืออิจฉา แต่ Growth จะรู้สึกมีแรงบันดาลใจและอยากเรียนรู้
- มุมมองต่อคำวิจารณ์ : Fixed จะปกป้องตัวเองและมองเป็นเรื่องส่วนตัว แต่ Growth จะขอบคุณและนำไปพัฒนา
ตัวอย่างการนำ Growth Mindset ไปใช้
- ด้านการทำงาน : เมื่อโปรเจกต์ถูกตีกลับ แทนที่จะเสียใจ ให้ถามหัวหน้าว่า “ส่วนไหนที่ต้องการให้พัฒนาเพิ่มเพื่อให้งานสมบูรณ์ขึ้น”
- ด้านการเรียนรู้ : อยากพูดภาษาอังกฤษได้แต่กลัวผิด ให้เริ่มจากการพูดวันละนิดแล้วมองว่า “การพูดผิดคือการรู้ว่าคำไหนที่ต้องจำใหม่”
- ด้านความสัมพันธ์ : เมื่อเกิดการทะเลาะ ให้มองว่าเป็นโอกาสที่จะได้เข้าใจนิสัยของอีกฝ่ายลึกซึ้งขึ้น เพื่อปรับการอยู่ร่วมกันให้ดีกว่าเดิม
ข้อควรระวังในการสร้าง Growth Mindset
ระวังสิ่งที่เรียกว่า “False Growth Mindset” หรือการหลอกตัวเองว่าเรามีทัศนคตินี้เพียงเพราะเรา “ทำงานหนัก” หรือ “พยายาม” แต่ไม่มีการปรับเปลี่ยนวิธีการ ความพยายามที่ไม่ได้ผลและไม่ยอมเปลี่ยนกลยุทธ์ไม่ใช่ Growth Mindset แต่คือการฝืนดันทุรัง ดังนั้น จะต้องรู้จักใช้ทรัพยากร หาผู้ช่วย และปรับแผนการทำงานด้วยถึงจะเรียกว่าเติบโตจริง
คำถามที่พบบ่อยของ Growth Mindset
1. Growth Mindset คือพรสวรรค์ที่มีติดตัวมาตั้งแต่เกิดใช่ไหม?
ไม่ใช่ แต่คือทักษะทางความคิดที่ฝึกฝนได้เหมือนการออกกำลังกาย แม้จะเติบโตมาแบบยึดติด (Fixed Mindset) แต่เราสามารถ Reset สมองใหม่ได้ด้วยการปรับมุมมองและการลงมือทำอย่างต่อเนื่องจนกลายเป็นนิสัย
2. ถ้ามี Growth Mindset แล้วจะสำเร็จแน่นอนหรือเปล่า?
ทัศนคตินี้ไม่ใช่สูตรสำเร็จแบบทางลัด แต่มันคือ “แรงขับเคลื่อน” ที่ช่วยให้ไม่ยอมแพ้เมื่อเจออุปสรรค คนมียอดแนวคิดนี้มีโอกาสสำเร็จสูงกว่า เพราะมักจะหาวิธีการใหม่ ๆ มาแก้ปัญหาแทนการนั่งตัดพ้อว่าตัวเองไม่เก่ง
3. ระหว่างเด็กกับผู้ใหญ่ ใครสร้างทัศนคตินี้ได้ง่ายกว่ากัน?
เด็กอาจปรับตัวได้ไวตามธรรมชาติของสมองที่กำลังเติบโต แต่ผู้ใหญ่มีข้อได้เปรียบเรื่อง “ประสบการณ์” ที่ช่วยให้เข้าใจเหตุผลของการพัฒนาได้ลึกซึ้งกว่า ดังนั้นไม่ว่าจะอายุเท่าไหร่ก็สามารถสร้าง Growth Mindset ได้ ขอแค่มีความตั้งใจที่อยากจะเปลี่ยน
สรุป KOL Marketing คือการตลาดยุคใหม่ในโลกออนไลน์
การมี Growth Mindset ไม่ใช่แค่เรื่องของการมองโลกในแง่ดี แต่คือการยอมรับความจริงว่ามนุษย์เราไม่มีขีดจำกัดหากยังไม่หยุดเรียนรู้ เมื่อเราเปลี่ยนวิธีคิด ชีวิตและผลลัพธ์รอบตัวจะเริ่มเปลี่ยนตามไปเอง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องงาน การเรียน หรือความสัมพันธ์ ทัศนคตินี้จะเป็นรากฐานที่แข็งแกร่งที่สุดของคุณ
ติดต่อ COTACTIC
ให้ COTACTIC ติดต่อกลับ
Cotactic Media เป็น Digital Marketing Agency มีบริการรับทำการตลาดออนไลน์ที่พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ช่วยคุณตั้งแต่การค้นหาคนที่ใช่ และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงลึก เราเชื่อในศักยภาพของธุรกิจคุณและพร้อมก้าวข้ามทุกข้อจำกัดเพื่อผลลัพธ์ที่ดีที่สุด
โทร. 065-095-9544
Inbox: m.me/cotactic
Line: @cotactic
