Gap Analysis คือ กระบวนการเปรียบเทียบสิ่งที่เป็นอยู่จริง (Current State) กับสิ่งที่เราอยากให้เป็น เพื่อค้นหาว่า “ช่องว่าง” นั้นเกิดจากอะไร และต้องทำอย่างไรบ้าง เพื่อถมช่องว่างนั้นให้เต็ม
Gap Analysis คืออะไร ?
Gap Analysis หรือ การวิเคราะห์ช่องว่าง คือ กระบวนการประเมินสถานะปัจจุบันขององค์กรเพื่อค้นหาจุดบกพร่องหรือสิ่งที่ยังขาดหายไป โดยเปรียบเทียบผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นจริงกับเป้าหมายที่ตั้งไว้ เพื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์หาแนวทางแก้ไขและเติมเต็มส่วนที่บกพร่องให้สมบูรณ์ ซึ่งช่วยให้ธุรกิจสามารถวางแผนกลยุทธ์ปิดจุดอ่อนและกำหนดทิศทางการทำงานให้บรรลุวัตถุประสงค์และสร้างการเติบโตได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ทำไมธุรกิจต้องทำ Gap Analysis ?
หากคุณไม่รู้ว่า “ขาดอะไร” คุณจะไม่รู้วิธี “เติมเต็ม” การทำ Gap Analysis ช่วยให้ผู้บริหารและนักการตลาดจัดลำดับความสำคัญของทรัพยากรได้อย่างแม่นยำ ไม่ว่าจะเป็นงบประมาณ เวลา หรือกำลังคน ช่วยป้องกันการลงทุนที่เสียเปล่าและชี้เป้าปัญหาที่แท้จริง แทนการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ
หลักการทำงานของ Gap Analysis เบื้องต้น
- เราอยู่ที่ไหน ? (วิเคราะห์สถานการณ์ปัจจุบันอย่างซื่อสัตย์)
- เราอยากไปที่ไหน ? (ตั้งเป้าหมายที่ชัดเจน)
- เราจะไปถึงจุดนั้นได้อย่างไร ? (วางแผนปิดช่องว่าง)
4 องค์ประกอบสำคัญของ Gap Analysis
การทำ Gap Analysis ให้ได้ผลลัพธ์ที่นำไปใช้ได้จริง ต้องประกอบด้วย 4 ส่วนหลัก ดังนี้
1. สถานะปัจจุบัน
ข้อมูลที่เป็นความจริงในปัจจุบัน ไม่ใช่การคาดเดา เพื่อให้เห็นจุดเริ่มต้นที่แท้จริง หากตั้งต้นผิด งานทั้งหมดจะคลาดเคลื่อน ให้ใช้ข้อมูลเชิงปริมาณ เช่น ยอดขายรายเดือน จำนวน Traffic เว็บไซต์ อัตรา Turnover ของพนักงาน หรือ Feedback จริงจากลูกค้า
2. สถานะที่คาดหวัง
เป้าหมายหรือวิสัยทัศน์ที่ต้องการให้เกิดขึ้น เพื่อกำหนดทิศทาง และสร้างแรงจูงใจ และกำหนดเป้าหมายแบบ SMART Goals (Specific, Measurable, Achievable, Relevant, Time-bound) เช่น “ต้องการเพิ่ม Organic Traffic 50% ภายใน 6 เดือน”
3. ช่องว่าง
เป็นความแตกต่างระหว่างข้อ 1 และข้อ 2 เพื่อระบุขนาดของปัญหาและความเร่งด่วน มาทำการคำนวณส่วนต่างและวิเคราะห์สาเหตุ เช่น ยอดขายขาดไป 1 ล้านบาท เพราะทีมเซลล์ไม่พอ หรือเพราะ Ads ไม่แม่นยำ
4. แผนการแก้ไข
การทำกลยุทธ์และขั้นตอนเพื่อปิดช่องว่างนั้น เพื่อเปลี่ยนการวิเคราะห์ให้เป็นการกระทำ สร้าง Roadmap ที่ระบุผู้รับผิดชอบ งบประมาณ และ Timeline ชัดเจน
ประเภทของ Gap Analysis ที่พบบ่อย
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจนขึ้น เราสามารถแบ่งออกเป็นประเภทต่างๆ ตามวัตถุประสงค์การใช้งาน เช่น
- Strategic Gap Analysis เปรียบเทียบกลยุทธ์องค์กรกับคู่แข่งในตลาด เช่น ทำไมคู่แข่งถึงครอง Market Share มากกว่า
- Operational Gap Analysis เน้นเรื่องประสิทธิภาพการทำงาน เช่น ทำไมกระบวนการผลิตของเราช้ากว่าเป้าหมาย 20%
- Product Gap Analysis วิเคราะห์ฟีเจอร์ของสินค้า เช่น สินค้าเราขาดฟีเจอร์อะไรที่ลูกค้าต้องการแต่คู่แข่งมี
- Skills Gap Analysis วิเคราะห์ทักษะพนักงาน เช่น ทีม Marketing ขาดความรู้เรื่อง AI Tools ตัวใหม่
ขั้นตอนการทำ Gap Analysis
1. ระบุเป้าหมายให้ชัดเจน
เริ่มต้นที่ “ปลายทาง” เสมอ กำหนดตัวชี้วัด (KPIs) ที่สำคัญที่สุดสำหรับโปรเจกต์นั้น ๆ เช่น ยอดขาย, Engagement Rate หรือต้นทุนการผลิต
2. วิเคราะห์สถานะปัจจุบัน
รวบรวมข้อมูลอย่างละเอียด หากเป็นเรื่องการตลาดออนไลน์ ให้ดู Google Analytics, Search Console หรือ CRM Report เพื่อหาตัวเลขที่แท้จริง
3. ระบุช่องว่างและวิเคราะห์สาเหตุ
เมื่อเห็นตัวเลขที่ต่างกัน ให้ถามคำว่า “ทำไม” ซ้ำ ๆ จนกว่าจะเจอต้นตอ เช่น Traffic น้อย > เพราะติดหน้า 2 Google > เพราะไม่ได้ทำ SEO > เพราะไม่มีทีมเขียน Content
4. สรุปและวางแผนกลยุทธ์ (Summarize & Plan)
นำสาเหตุที่พบมากำหนดเป็น Action Plan เช่น “ต้องจ้าง SEO Specialist หรือ Agency เพื่อปรับปรุง Content Structure ภายใน Q2″
เครื่องมือที่นิยมใช้ร่วมกับ Gap Analysis
เพื่อให้การวิเคราะห์แม่นยำขึ้น นิยมใช้ Frameworks เหล่านี้ควบคู่กัน เช่น
- SWOT Analysis เพื่อดูจุดแข็ง จุดอ่อน โอกาส และอุปสรรค ที่ส่งผลต่อ Gap
- Fishbone Diagram (Ishikawa) เพื่อหาสาเหตุของปัญหาที่ทำให้เกิด Gap อย่างละเอียด
- McKinsey 7S Framework เพื่อตรวจสอบความสอดคล้องขององค์ประกอบภายในองค์กร เช่น กลยุทธ์ โครงสร้าง ระบบ
สรุป Gap Analysis คือเข็มทิศสู่ความสำเร็จ
Gap Analysis คือ จุดเริ่มต้นของการเติบโตของธุรกิจ โดยมันเปลี่ยนความกังวลที่จับต้องไม่ได้ ให้กลายเป็นแผนงานที่ชัดเจน การรู้ว่าเราขาดอะไร ไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่เป็นโอกาสทองในการพัฒนาธุรกิจให้เหนือกว่าคู่แข่ง การทำอย่างสม่ำเสมอจะช่วยให้ธุรกิจของคุณปรับตัวได้ทันต่อสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป โดยเฉพาะในยุค AI ครองเมืองนั่นเอง
ติดต่อ COTACTIC
ให้ COTACTIC ติดต่อกลับ
หากคุณต้องการยกระดับธุรกิจด้วย Data และ AI Strategy Cotactic Media เป็น Digital Marketing Agency ที่พร้อมเป็นพาร์ทเนอร์ช่วยคุณวางแผนและต่อยอดธุรกิจคุณให้กลายเป็นผลกำไรที่ยั่งยืน
โทร. 065-095-9544
Inbox: m.me/cotactic
Line: @cotactic
